Tháng Mười Một 3rd, 2009 
sonkt Chiến thuật thi đấu StarCraft căn bản: Protoss vs. Terran
Trong thời gian gần đây, phong trào StarCraft tại Việt Nam đang dần phát triển mạnh trở lại với việc nhiều game thủ trong nước đã có cơ hội tham gia thi đấu với các vận động viên thể thao điện tử có tiếng tăm trên thế giới. “Các chiến thuật thi đấu căn bản trong StarCraft” là những kiến thức căn bản được các lão làng chơi game đúc kết từ kinh nghiệm chinh chiến của mình.
Kiến thức căn bản khi bắt đầu trận đấu từ giây thứ nhất:
Tốc độ xây dựng và “đẻ” quân trong những giây đầu tiên là nhân tố quyết định sự sống còn của mỗi chủng nhân vật trong khoảng thời gian đầu. Bởi vậy, các thao tác thực hiện phải nhanh gọn và dứt khoát.
Nhấp chuột vào nhà chính ngay khi bắt đầu ván đấu, và dùng 50 mineral đầu tiên để sản xuất thêm một nông dân. Với bất kì race nào (Terran, Protoss, Zerg) và trong bất kì trận đấu nào, việc đầu tiên bạn phải làm là chia dân kiếm tiền.
Chia dân kiếm tiền (cloning) khi bắt đầu trận đánh rất quan trọng, nếu chậm hơn đối thủ chỉ 1,2 giây lúc đầu hoặc chia dân ko đúng cách là đã có thể phản ánh sự chênh lệch trong trình độ của người chơi. Có 2 cách chia cơ bản, tuỳ thuộc vào khả năng điều khiển vi mô của bạn (khả năng micro).
- Cách 1: Lựa chọn cả 4 nông dân mặc định, nhấp chuột phải vào một cục mineral gần nhất, sau đó giữ shift + nhấp chuột trái vào 1 biểu trưng nông dân bất kì dưới thanh điều khiển, lúc này sẽ chỉ có 3 nông dân được điều khiển, tiếp tục nhấp chuột phải vào một cục mineral bên cạnh, sau đó shift + chuột trái để trừ đi một nông dân nữa. Lặp lại như thế 3 lần (tất nhiên càng nhanh càng tốt) bạn sẽ có 4 nông dân kiếm tiền từ 4 cục mineral khác nhau.
- Cách 2: Lựa chọn cả 4 nông dân mặc định, nhấp chuột phải vào một cục mineral gần nhất, khi 4 nông dân bắt đầu di chuyển thì chọn từng con một và nhấp chuột phải vào những các cục mineral khác nhau. Cách này có lợi thế là bạn sẽ không cần phải shift + chuột trái 3 lần nhưng đòi hỏi bạn phải rất chính xác và rất nhanh khi lựa chọn từng nông dân trong đám 4 chú đang chạy rất nhanh.
Rất nhiều người đi theo cách 2 và thường kết thúc với cảnh 2 nông dân cùng kiếm tiền từ 1 cục mineral, vì không đủ nhanh để tách hoàn toàn 4 con một lúc. Vì vậy, tuỳ bạn lựa chọn xem cách nào phù hợp với mình hoặc có thể nghĩ ra cách riêng của bạn. Thường thì thời gian chia dân chỉ chưa đến 1 giây, nếu bạn chia nhiều hơn 2 giây thì chắc chắn có vấn đề.
Chiến thuật của Protoss khi đối đầu với Terran của game thủ Liberty Terran
Protoss vs Terran có lẽ là trận đấu nhàn nhất trong những phút đầu nếu so sánh với các cặp đấu còn lại trong phần lớn trường hợp. Mức độ điều khiển và sự đòi hỏi khả năng micro không cao như khi gặp Zerg hay Protoss. Thêm vào đó, nếu đứng ở vị trí người chơi Terran, gặp Toss có lẽ là đối thủ khó chịu nhất. Vì vậy, khi ProToss vs Terran, bạn là người có lợi thế trước hết, lí do sẽ được sáng tỏ dần dần trong bài viết. 1 điểm quan trọng đối với trận đấu như thế này là khả năng micro cao (điểm tốc độ thao tác trên mỗi phút (Actions Per Minute – APM) cao) không được coi là nhân tố quyết định trận đánh, mà chiến thuật bạn sử dụng sẽ quyết định tất cả.
Chú ý: Do đặc điểm các đơn vị quân của Protoss phần lớn ở dạng máy móc, nên hầu hết người chơi Terran đều lựa chọn quân ở dạng máy móc để chống lại (Vultures, Tanks, Goliaths). Có một số quân cơ bản của Protoss bạn luôn luôn phải nhớ và thành thạo cách sử dụng, đó là Zealot, Dragoon, Observer và Shuttle. Thêm vào đó, do trận đánh này không phân chia các loại chiến thuật ngay từ đầu giống như của Terran mà phụ thuộc vào từng mốc thời gian. Ở những mốc thời gian nhất định, tuỳ theo tình thế mà bạn quyết định chiến thuật nào sẽ phù hợp với mình. Vì vậy người viết sẽ chia bài viết này theo các mốc thời gian rồi phân chia chiến thuật có thể dùng được trong những thời điểm đó.
Trình tự phát triển lúc đầu (chia dân, kiếm tiền, xây nhà thức ăn) như các race khác. Cho đến con nông dân thứ 7 hoặc thứ 8, lúc này bạn sẽ có xấp xỉ 100 mineral, chọn 1 nông dân ra xây Pylon (nhà “thức ăn” của Protoss) đầu tiên ở gần đường lên căn cứ và cử một chú nông dân đi trinh sát tình hình của địch.
Quá trình xây Pylon của Protoss cũng là một “nghệ thuật” . Như các bạn đã biết Pylon là công trình dùng để liên kết và cung cấp năng lượng cho mọi công trình và đơn vị quân khác của Protoss (trừ nhà chính Nexus, mỏ gas Assimilator và Pylon). Nếu tìm hiểu kĩ hơn, mỗi Pylon sẽ chiếm 2×2 ô bản đồ và có khả năng bao phủ 12×6 ô, nếu biết tính toán diện tích này, bạn có thể đặt Pylon trên núi, xây công trình ở dưới đất hoặc ngược lại, rất có lợi trong việc mở rộng căn cứ (expo) và phòng thủ. Hơn nữa, Pylon còn cung cấp cho bạn một tầm nhìn khá rộng, vì thế, các cao thủ Protoss thường bố trí Pylon tại các góc cạnh của căn cứ, vừa tiện cho việc quan sát phòng thủ, lại có tác dụng che giấu những công trình quan trọng.
Sau khi xây Pylon thứ nhất, xây “nhà lính” Gateway đầu tiên. Đợi đủ 100 mineral, xây nhà gas Assimilator. Khi nhà lính Gateway hoàn thành, xây nhà nâng cấp Dragoon Cybernetics Core (BY tốn 200 mineral) rồi Pylon thứ hai ngay lập tức, lúc này bạn đã phải có đến 13 – 14 nông dân rồi.
Trong khi chờ đợi Cybernetics Core, tiếp tục đẻ nông dân và dành nhiều thời gian hơn điều khiển trinh sát đã gửi đi lúc đầu. Nếu may mắn lọt được vào trong căn cứ của Terran (trong 66% trường hợp – 66% có nghĩa là bạn tìm được căn cứ của địch đầu tiên hoặc thứ hai trong ba chỗ cần tìm), chú ý quan sát xem Terran xây 1 hay 2 nhà quân chủng cơ giới Factory. Nếu chỉ có 1 nhà Factory duy nhất hoàn thành (cho đến khi chú nông dân đấy bị “thịt”) thì có thể Terran đánh nhanh dropship (với máy bay chở 2 tăng sang nhà Protoss quấy phá). Nếu thấy bắt đầu xây nhà Factory thứ 2, thì chắc chắn Terran sẽ đánh chiến thuật cổ điển Vulture (đem 5,6 vulture sang nhà P).
Sau khi Cybernetics Core đã định hình, xây một nhóc Dragoon để giết con nông dân Terran trinh sát trong căn cứ của bạn, nếu không có con nông dân trinh sát nào của đối phương thì mang thẳng Dragoon sang căn cứ của địch để quấy rối.
Chiến thuật cổ điển: Có 3 loại chiến thuật cổ điển
Chiến thuật 1: Nâng cấp theo trình tự Dragoon Range – Dragoon thứ 2 – Gateway thứ 2 – Pylon thứ 3 – Robotics Facility – Dragoon thứ 3,4 – Pylon thứ 4 – nhà Observatory (VO). Chiến thuật này nâng cấp sớm nhanh khả năng bắn xa của Dragoon, dùng khi bạn muốn quấy phá căn cứ của Terran từ sớm. Cách này bị nhược điểm là có observer (quan sát tàng hình) khá muộn và khả năng đánh nhanh lúc đầu thành công thấp (vì kể cả khi Dragoon đã được nâng cấp tầm bắn thì vẫn kém tầm bắn của xe tăng Terran, nếu người chơi Terran căn tầm chuẩn thì Dragoon sẽ chỉ đứng ngoài “nhảy múa” mà không thể vào trong căn cứ địch được). Tuy nhiên lại có ưu điểm trong việc phòng thủ chống lại dropship nếu căn cứ địch ngay sát căn cứ của bạn.
Chiến thuật 2: Nâng cấp theo trình tự Robotics Facility – Dragoon thứ 2 – Pylon thứ 3 – nâng cấp Dragoon Range – Gateway thứ 2 – Observatory(VO). Xây Robotics Facility ngay sau dragoon đầu tiên sẽ giúp bạn có đơn vị quan sát Observer từ rất sớm, nhờ đó mà biết được đối phương đánh chiến thuật gì. Nhược điểm là nếu đối thủ chơi tổng lực, om quân ngay từ đầu (cả Marines, Tanks và Vultures) rồi quấy phá bạn từ sớm (theo kiểu “được ăn cả ngã về không”) thì số lượng Dragoon ít ỏi lúc đầu khó có khả năng chống lại đội hình toàn ngôi sao kia.
Chiến thuật 3: Nâng cấp theo trình tự Pylon – Dragoon thứ 2 – Robotics Facility – nâng cấp Dragoon Range – Gateway thứ 2 – Dragoon thứ 3 – Observatory(VO). Trình tự xây này khá an toàn, dùng được trong mọi trường hợp, bạn sẽ có observer vừa kịp lúc và số lượng dragoon cũng vừa đủ để ép Terran lúc đầu (hoặc phòng thủ ở nhà nếu muốn). Một nửa số người chơi Protoss chọn chiến thuật này. Nửa còn lại chọn 1 trong 2 chiến thuật kia hoặc những chiến thuật dưới đây.
Chiến thuật Dark Templar Drop: Sử dụng đặc biệt hiệu quả khi căn cứ của bạn sát với địch. Điều kiện duy nhất là không được để đối phương phát hiện, đơn giản chỉ là chắc chắn không còn con nông dân trinh sát trong căn cứ (nếu cẩn thận hơn thì vận dụng cách xây pylon “nghệ thuật” hoặc dùng hẳn một nông dân đi đến “chỗ kín” trên bản đồ để xây Pylon thứ 3). Xây tiếp Dragoon thứ hai, nhưng không được nâng cấp Dragoon Range. Nếu đủ 150 mineral và 100 gas, lập tức xây Citadel of Adun (VC), kế tiếp bằng Pylon thứ 3 và Gateway thứ 2. Khi Dragoon 2 xuất hiện, bạn có thể mang cả 2 đến nhà địch bắn vài cái lấy lệ (thực ra là để đánh lừa là chính).
Nhưng tuyệt đối không được để bất kỳ chú Dragoon nào bị chết. Lý do đơn giản vì khi đánh Dark Templar Drop hay bất cứ thể loại drop nào, quân số của bạn sẽ ít hơn hẳn đối phương, vì vậy “tránh voi chẳng xấu mặt nào”, bảo toàn quân số để phòng thủ nếu đối phương đánh nhanh. Chờ đến khi đủ 200 mineral và 200 gas thì xây Robotics Facility (VR), lúc này Citadel of Adun cũng đã xong, lập tức xây Templar Archives (VT). Ngừng sản xuất nông dân và bơm 2 Zealots trong lúc chờ đợi (không xây Dragoon vì phải dành dụm gas để xây Dark Templar (125 mineral,100 gas)).
Xây Pylon thứ 4, lúc này bạn đã có 2 Dragoon, 2 Zealot, nhà Templar Archieves và Robotics cũng đang dần dần hiện ra. Xây 1 Shuttle và 2 Dark Templar đồng thời kéo quân đến trước cửa nhà đối phương để đánh lạc hướng. Phần còn lại của trận đấu chỉ là thả Dark Templar vào căn cứ địch, kĩ thuật cần chú ý là khi thả Dark xuống, giết ngay bất cứ cái Turret nào đã xây hoặc bắt đầu xây trong mỏ chính. Lúc này lực lượng của đối phương sẽ tập trung tại mỏ chính để tìm cách giết 2 tên đánh lén kia, bạn đưa thêm 2 Dark Templar nữa ra phía trước căn cứ địch, rồi liên tục thả Dark templar vào nhà địch để quấy phá. Ở nhà tiếp tục phát triển và dần dần chuyển sang chiến thuật cổ điển để kết thúc trận đấu.
Chiến thuật Reaver Drop: Trình tự xây tương tự như classic loại 2. Tuy nhiên, sau khi Robotics Facility hoàn thành thì bạn không xây Observatory mà xây Robotics Support Bay (VB), ko xây Gateway thứ 2 vì chắc chắn sẽ không đủ tiền. Trong thời gian chờ đợi, tiếp tục xây Dragoon từng con một đồng thời xây một Shuttle ra và giấu vào góc nào đó của căn cứ, bạn cũng có thể dùng shuttle này để chở nông ra một trong 2 đảo ở góc bản đồ rồi quay lại. Khi Reaver xuất hiện, đưa 1 Reaver, 1 dragoon (hoặc 2 zealot) bay thẳng đến căn cứ địch.
Thả Reaver như thế nào? Chiến thuật Reaver cũng giống như dropship của Terran, mục đích chính là giết dân của đối phương. Tuy nhiên có một vài điểm cần lưu ý. Khi bay vào căn cứ địch, nếu thấy bóng của Tank đã “chống càng”. Tuyệt đối không thả Reaver xuống trong tầm bắn của tank, thay vào đó có thể thả Zealot hoặc Dragoon xuống trước đỡ phát đạn đầu tiên của Tank rồi Reaver xuống sau. Nếu có Turret trong mỏ chính có (hoặc không có) kèm tank thì thả Reaver xuống ở tầm vừa đủ để bắn nổ turret (2 phát đạn), rồi cho lên máy bay Shuttle và thả vào đám dân. Nếu may mắn thả được vào giữa đám nông dân đang kiếm tiền, thì cứ nhằm dân mà bắn, sử dụng shift+Attack để chọn lần lượt. Nếu dùng được 1 Reaver giết 8-12 dân thì bạn đã quá thành công.
Reaver Drop chỉ thích hợp với những người có trình độ micro cao. Vì bạn phải dành một lượng thời gian tương đối đáng kể để điều khiển Shuttle trong khi vẫn đảm bảo mọi thứ ở nhà diễn ra theo đúng trình tự.
Protoss mở rộng căn cứ (expo) như thế nào và khi nào thì nên xây mỏ phụ?
Không giống như Terran hay Zerg, các đơn vị quân của Protoss đều rất đắt tiền và chiếm từ 2 đơn vị trở lên (ngoại trừ nông dân Probe và Observer), cộng thêm vô số các nâng cấp với chi phí chẳng hề nhỏ chút nào làm ta có thể dễ dàng tưởng tượng ra nhu cầu tài chính của Protoss lớn đến đâu.
Step-by-Step expo: Khi có khoảng 6 Dragoon (quân số khoảng 39-41), bạn sẽ có 400 mineral, lập tức xây mỏ phụ thứ nhất ở cạnh nhà (nếu đã có hoặc chuẩn bị có Shuttle để phòng thủ trên núi), hoặc ở phía trước nhà (nếu chưa có Shuttle hoặc Terran đánh dropship). Sau đó chuyển sang xây Citadel of Adun (VC) để nâng cấp Speed Zealot và xây thêm Gateway. Các thời điểm expo tiếp theo sẽ là sau những lần chạm trán với Terran và bạn là người có lợi thế (giữ ko cho Terran ra khỏi căn cứ hoặc tiến sát đến căn cứ của bạn).
Double expo: Cũng vào lúc có 6 Dragoon, xây 1 nhà chính Nexus tại mỏ phụ cạnh nhà rồi đợi thêm 400 mineral khác để xây thêm 1 Nexus nữa tại mỏ chính bên cạnh hoặc mỏ phụ ở phía trước cửa. Các cao thủ Protoss thường chọn mỏ chính bên cạnh và phát triển nó như một căn cứ thứ 2. Cách này có lợi thế là nếu Terran có xu hướng phòng thủ lúc đầu, bạn sẽ khá thoải mái trong việc mở rộng căn cứ cũng như gia tăng khoảng cách cả về kinh tế lẫn quân số. Nhưng (lại là nhưng) nếu đối thủ Terran sử dụng thành thạo Dropship hoặc Vulture thì khả năng thành công mở rộng mỏ phụ thứ hai sẽ không lớn. Ngay cả trong trường hợp đó, bạn vẫn là người có lợi thế vì mỏ phụ thứ hai sẽ có tác dụng như mồi nhử đối với đối phương.
Bảo vệ mỏ phụ như thế nào?
Do tính chất của nhà Nexus là đắt tiền (đắt hơn Hatchery của Zerg 100 mineral), không cơ động (không thể bay lên như nhà chính của Terran), khả năng chịu đòn thấp nên Nexus rất dễ bị phá huỷ. Chỉ cần 2 Tank chống càng bắn một chục phát là đi đời. Thêm vào đó, số lượng nông dân “tíu tít” kiếm tiền ở mỗi nhà Nexus sẽ là miếng mồi ngon cho bọn Vulture phía Terran (bắn 2 nhát là đi một bé probe). Vì vậy phòng thủ một Nexus tốt nhất là bằng một vài Cannons đặt hợp lí, ít nhất 1 Dark templar và 1,2 Dragoon hoặc Templar. Luôn luôn có Cannon.
Muốn chiến thắng Terran khi trận đấu đã đến thời điểm này, bạn cần chắc chắn là số mỏ hoạt động của mình phải luôn nhiều hơn Terran ít nhất là 1 mỏ. Terran có 2 thì bạn phải có 3, Terran có 3 thì bạn phải có 4 trở lên.
Trên đây có lẽ là những chiến thuật cơ bản nhất cho bất kì người chơi Protoss nào khi chạm chán với Terran. Những phút đầu của trận đấu như thế này thực tế có thể diễn ra hết sức tẻ nhạt (nếu đánh theo kiểu classic) hoặc rất sôi động và căng thẳng (nếu đánh theo kiểu drop). Một số cao thủ còn có những chiêu đánh lừa đối phương ngoạn mục. Ví dụ trước khi giết nông dân trinh sát cố tình xây Citadel of Adun cho đối phương nhìn thấy, sau đó hủy đi và chuyển sang đánh bình thường, Terran lại lầm tưởng là đối thủ đánh Dark Templar và chết dí ở nhà phòng thủ …
Cuối cùng là 1 lời khuyên nhỏ dành cho Protoss, nếu cảm thấy đánh không lại được liên minh Tank, Vulture và Turret thì nên chuyển sang máy bay Carrier hoặc Arbiter càng nhanh càng tốt, 2 đơn vị quân này chính là nỗi kinh hoàng của phần lớn người chơi Terran.
(Theo forum.clip.vn)
